Atrakcje

Parki: Krajobrazowe

Park - arboretum

wielkopolskie, pow. pleszewski, gm. Gołuchów, Gołuchów, Działyńskich

Zajmuje powierzchnię 158,05 hektara. Został zaprojektowany w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, w stylu angielskim. Bezpośrednimi inicjatorami jego powstania byli ówcześni właściciele Gołuchowa Izabella z Czartoryskich Działyńska i jej mąż Jan Działyński. W celu realizacji swojej koncepcji, utworzenia parku wzorowanego na najlepszych założeniach ogrodowych Europy, zatrudnili utalentowanego ogrodnika Adama Kubaszewskiego. Park tworzony był w kilku etapach, a końcowy efekt był już widoczny pod koniec XIX wieku, kiedy to zajmował powierzchnię przekraczającą 150 hektarów.

Styl angielski, preferowany przez Działyńskich, nawiązywał do naturalnych krajobrazów, odcinając się w zdecydowany sposób od barokowych ogrodów, których podstawy nawiązywały do geometrycznych wzorów. Park po dziś dzień zachował swoją naturalistyczną formę, starannie wypracowaną przez tworzących go właścicieli. Stanowi malowniczą oprawę dla obiektów architektonicznych, które zlokalizowane są w jego południowej części. Przez teren parku przepływa rzeka Ciemna, niegdyś nazywana Trzemną, której dolina posłużyła jako główna oś kompozycyjna. Na jej trzykilometrowym odcinku z prawej i lewej strony rozpościerają się widoki na kolekcje drzew i krzewów, łąki oraz polany. Swoim widokiem zachwycają zarówno grupy drzew, jak i pojedyncze okazy, które dzięki właściwej ekspozycji, wyniośle prezentują swoją urodę.

Północną część parku o charakterze leśnym od południowej, określanej mianem arboretum, oddzielają dwa stawy widokowe. Na większym z nich utworzono wyspy, na których bytuje ptactwo wodne. Cały park porasta 80 tysięcy drzew. Występuje tutaj 600 gatunków i odmian drzew oraz krzewów, pochodzących z Europy, Azji i Ameryki Północnej. Wśród nich 262 egzemplarze drzew o wymiarach pomnikowych. Dziko rosnące rośliny naczyniowe reprezentowane są zarówno przez gatunki pospolite, jak i rzadkie w skali regionu, a nawet kraju. Kilkanaście z nich (m.in. obrazki plamiste, orlik pospolity, pierwiosnek lekarski, kopytnik pospolity) podlega ochronie prawnej. Na terenie parku odnotowano ponadto 300 gatunków grzybów, 27 gatunków mszaków i 131 taksonów porostów. Faunę reprezentuje 8 gatunków płazów, 3 gatunki gadów, 27 gatunków ssaków oraz 70 gatunków ptaków.

Park od 1965 roku figuruje w rejestrze zabytków, a od 1989 jest objęty ustawą o ochronie przyrody i wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Ciemnej. Prowadzone przez Ośrodek Kultury Leśnej w parku-arboretum prace mają na celu przywrócenie pierwotnego układu kompozycyjnego oraz odtworzenie składu gatunkowego. Jego konserwacja i ochrona opierają się na zapisach i dokumentach historycznych, jak również współcześnie opracowanych projektach rewaloryzacyjnych.

Park-arboretum harmonijnie łączy funkcje dydaktyczne i rekreacyjne z jednoczesnym utrzymywaniem walorów przyrodniczych i estetycznych. Jest miejscem prowadzenia rozmaitych form edukacyjnych oraz badań naukowych.